Samsun Epigastrik Herni

Epigastrik herni, karnın üst-orta bölümünde, göbek ile iman tahtası arasındaki hat üzerinde gelişen fıtıktır. Karın ön duvarındaki kasları orta hatta birleştiren linea alba, lifli bir bağ dokusu şerididir ve bazı kişilerde bu şeritte doğuştan ya da zorlanmayla açılan küçük zayıf noktalar bulunur.

Bu açıklıklardan çoğunlukla karın zarı önündeki yağ dokusu dışarı doğru itilir; açıklık genişledikçe fıtık kesesine karın zarı ve nadiren bağırsak da katılabilir.

Epigastrik herniler erişkinlerde görece sık görülen fıtıklar arasındadır ve erkeklerde biraz daha fazla bildirilir. Ağır kaldırma, kronik öksürük, kabızlık, kilo fazlalığı ve gebelik gibi karın içi basıncı artıran etkenler gelişimini kolaylaştırır.

Epigastrik herniyi orta hattaki diğer durumlardan ayırmak önemlidir. Karın kaslarının orta hatta birbirinden uzaklaşması anlamına gelen diastazis rekti, fıtık değildir; ancak iki durum bir arada bulunabilir ve tedavi planları farklıdır. Bu ayrım muayenede ve gerektiğinde görüntülemeyle yapılır.

En sık belirti, göbek üstü orta hatta ele gelen küçük ve çoğunlukla sert şişliktir. Şişlik ayakta durunca, öksürünce ve ıkınınca belirginleşebilir; küçük fıtıklarda her pozisyonda aynı kalabilir.

Ağrı değişkendir: bazı hastalarda hiç ağrı olmazken, bazılarında yemek sonrası dolgunluk, orta hatta yanma ya da batma tarzında ağrı görülür. Dar açıklıktan çıkan yağ dokusunun sıkışması, küçük fıtıklarda bile belirgin ağrıya yol açabilir.

Şu bulgular sıkışmaya işaret edebilir ve vakit kaybetmeden değerlendirme gerektirir:

• Şişliğin aniden sertleşmesi ve ağrının şiddetlenmesi
• Daha önce içeri giren şişliğin artık itilememesi
• Bulantı ve kusmanın eşlik etmesi
• Şişlik üzerindeki ciltte kızarıklık ya da renk değişikliği

Tanı çoğunlukla muayeneyle konur. Şişliğin fıtık mı, yağ bezesi mi yoksa başka bir doku mu olduğunu ayırt etmek, açıklığın boyutunu ölçmek ve orta hattaki ek açıklıkları aramak için ultrason sık başvurulan yöntemdir; gerektiğinde bilgisayarlı tomografi de istenebilir. Üst karın ağrısının mide ve safra kesesi gibi başka nedenlerden ayrılması da bu değerlendirmenin parçasıdır.

Epigastrik herni kendiliğinden kapanmaz; kalıcı tedavi cerrahi onarımdır. Ameliyat kararında fıtığın boyutu, ağrının şiddeti, sıkışma öyküsü ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilir.

Ağrılı fıtıklarda, sıkışma atağı yaşayanlarda ve şişliği büyüyenlerde onarım önerilir. Şikâyetsiz ve küçük fıtıklarda izlem konuşulabilir; ancak epigastrik hernilerin dar boyunlu yapısı nedeniyle sıkışmaya yatkın olduğu göz önünde tutulur.

Sıkışma bulguları geliştiğinde ameliyat acil hale gelir. Kese içeriği çoğunlukla yağ dokusu olsa da, sıkışan dokunun kan akımının bozulması şiddetli ağrıya ve iltihabi sürece yol açabilir; nadiren bağırsak da kese içinde sıkışabilir.

Planlı onarım öncesinde kilo kontrolü, sigaranın bırakılması ve öksürük ile kabızlığın tedavisi, hem ameliyat konforunu hem de onarımın uzun ömrünü destekler. Zamanlama, bu hazırlık da gözetilerek hekim muayenesinde belirlenir.

Epigastrik herni onarımı açık ya da laparoskopik yöntemle yapılabilir. Açık onarımda şişliğin üzerine yerleştirilen küçük bir kesiyle fıtık kesesine ulaşılır; dışarı çıkan doku serbestleştirilerek içeri alınır ve açıklık onarılır.

Küçük açıklıklar dikişle kapatılabilir. Açıklık belirli bir boyutun üzerindeyse ya da fıtık nüks etmişse, zayıf bölgenin sentetik yama ile desteklenmesi nüks oranını azaltır. Aynı hatta birden fazla açıklık varsa hepsinin aynı seansta onarılması hedeflenir.

Epigastrik herni onarımı çoğu hastada günübirlik cerrahi olarak tamamlanır; hastalar aynı gün ya da ertesi gün evlerine döner. Küçük fıtıklarda işlem lokal anestezi ile de yapılabildiğinden iyileşme genellikle konforlu seyreder.

Kesi bölgesinde birkaç gün süren hassasiyet ve hafif şişlik beklenen bulgulardır; ağrı basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. İlk günden itibaren yürüyüş önerilir; masa başı işlere dönüş çoğunlukla birkaç gün içinde mümkündür.

Ağır kaldırma ve karın kaslarını zorlayan egzersizler için hekimin belirttiği süre, genellikle dört ila altı hafta, beklenir. Kabızlıktan kaçınmak, bol sıvı almak ve öksürüğü kontrol altında tutmak onarımı korur.

Ateş, kesi yerinde artan kızarıklık ve akıntı, geçmeyen ağrı ya da orta hatta yeni bir şişlik fark edildiğinde kontrol beklenmeden hekime başvurulmalıdır. Kontrol muayenesi, iyileşmenin beklendiği gibi ilerlediğinin doğrulanması açısından ihmal edilmemelidir.

Samsun Epigastrik Herni tedavisi, göbek üstü orta hattaki fıtığın dikiş ya da yama ile onarılmasını amaçlar. Fıtıklar çoğunlukla küçük olsa da dar boyunlu yapıları nedeniyle sıkışmaya yatkındır; bu özellik tedavi kararında göz önünde tutulur.

Onarım çoğu hastada günübirlik, kısa süreli ve iyileşmesi hızlı bir girişimdir. Aynı hatta birden fazla açıklık bulunabildiğinden, ameliyat öncesi değerlendirmenin orta hattın tamamını kapsaması nüksün önlenmesi açısından önemlidir.

Orta hattaki her şişlik fıtık değildir; yağ bezeleri ve kas ayrışması gibi durumlar benzer görünüm verebilir. Doğru tanı, tedavinin doğru planlanmasının ön koşuludur.

Ameliyat sonrasında önerilere uymak, erken dönemde zorlanmadan kaçınmak ve kilo ile öksürük gibi etkenleri yönetmek, onarımın uzun ömrünü destekler.

Göbek üstünde ele gelen şişlik, yemeklerden sonra artan orta hat ağrısı ya da dolgunluk hissi fark edildiğinde değerlendirmeyi ertelememek gerekir. Tanı ve tedavi planı, tetkikleri inceleyen hekimin muayenesiyle netleşir; internetteki genel bilgiler bu değerlendirmenin yerini tutmaz.