Samsun Spigelian Hernia

Spigelian hernia, karın ön duvarındaki düz kasların dış kenarı boyunca uzanan ve semilunar (yarım ay) hat olarak adlandırılan bölgedeki bağ dokusu zayıflığından gelişen fıtıktır. Adını, bu hattı tanımlayan anatomist Adriaan van den Spiegel'den alır.

Fıtık en sık, göbek hizasının biraz altında, semilunar hattın alt bölümünde görülür; bu bölgede karın duvarının arka destek katmanı incelir ve zayıf bir kuşak oluşur.

Spigelian herniayı diğer fıtıklardan ayıran temel özellik, kesenin karın duvarı katmanları arasında ilerlemesidir. Fıtık kesesi çoğunlukla dış yan kasın güçlü zarının altında kaldığından dışarıdan görünür bir kabarıklık yapmayabilir; bu durum interstisyel ya da gizli fıtık olarak adlandırılır.

Orta ve ileri yaşlarda daha sık bildirilir. Kilo fazlalığı, kronik öksürük, kabızlık, gebelikler, ağır kaldırma ve karın duvarını zayıflatan önceki ameliyatlar gelişimini kolaylaştıran etkenler arasındadır.

Spigelian hernianın belirtileri değişkendir ve çoğu zaman siliktir. En sık yakınma, karnın yan tarafında, göbek hizasının altında hissedilen ve ayakta durmak, öksürmek ya da zorlanmakla artan ağrıdır.

Bazı hastalarda ıkınmakla belirginleşen, yatınca kaybolan bir şişlik ele gelir; ancak kesenin kas katmanı altında gizlenmesi nedeniyle birçok hastada belirgin şişlik yoktur. Bu nedenle şikâyetler kas ağrısı, bağırsak sorunları ya da jinekolojik nedenlerle karıştırılabilir ve tanı gecikebilir.

Sıkışma geliştiğinde ağrı aniden şiddetlenir; bulantı, kusma ve karında şişkinlik eklenebilir. Dar boyunlu yapısı nedeniyle spigelian herniada sıkışma, göz ardı edilmemesi gereken bir olasılıktır ve acil değerlendirme gerektirir.

Tanıda görüntülemenin yeri büyüktür:

• Ultrason: Ayakta ve ıkınma sırasında yapılan inceleme, kas katmanları arasındaki fıtık kesesini gösterebilir; ilk basamakta sık kullanılır.
• Bilgisayarlı tomografi: Fıtık açıklığının yerini ve boyutunu, kese içeriğini ve eşlik eden diğer fıtıkları en ayrıntılı gösteren yöntemdir.
• Tanısal laparoskopi: Şüphenin sürdüğü seçilmiş hastalarda kamera ile karın içinin değerlendirilmesi hem tanıyı koydurur hem de aynı seansta onarıma imkân verir.

Açıklanamayan yan karın ağrısı olan hastalarda bu fıtığın akla gelmesi, gereksiz tetkik ve tedavi süreçlerini kısaltabilir. Şüphe halinde değerlendirme muayene ve görüntülemeyle birlikte yapılır.

Spigelian hernia kendiliğinden kapanmaz ve dar boyunlu yapısı nedeniyle sıkışmaya yatkındır. Bu özellikler nedeniyle tanı konan hastalarda, genel durum elverdiği sürece planlı cerrahi onarım önerilir; uzun süreli izlem genellikle tercih edilmez.

Planlı onarım, fıtığın acil koşullarda ve bağırsak sıkışması tablosuyla ameliyat edilmesinin önüne geçmeyi amaçlar. Sıkışma bulguları gelişen hastalarda ise onarım acildir.

Ameliyat öncesi hazırlıkta kilo kontrolü, sigaranın bırakılması, öksürük ve kabızlığın tedavisi onarımın başarısını destekler. Eşlik eden hastalıkların düzenlenmesi de planlamanın parçasıdır.

Ameliyat riski yüksek olan ve şikâyeti bulunmayan seçilmiş hastalarda karar bireyselleştirilir; bu durumda izlemin koşulları ve hangi bulgularda başvurulacağı hekim tarafından net biçimde tarif edilir. Karar her durumda muayene bulgularıyla birlikte verilir.

Onarımda amaç, fıtık kesesini serbestleştirip içeriği karın içine yerleştirmek ve semilunar hattaki açıklığı sağlam biçimde kapatmaktır. Küçük açıklıklar dikişle onarılabilir; çoğu erişkin hastada zayıf bölge sentetik yama ile desteklenir.

Onarım açık ya da laparoskopik yöntemle yapılabilir. Fıtığın gizli seyri nedeniyle laparoskopik yaklaşım bu fıtık türünde ayrıca değerlidir: kamera ile karın duvarının iç yüzü doğrudan görülür, açıklık net biçimde ortaya konur ve yama açıklığı içeriden örtecek şekilde yerleştirilir.

Acil koşullarda, bağırsak canlılığının değerlendirilmesi gereken durumlarda yaklaşım ameliyat bulgularına göre şekillenir. Hangi yöntemin uygun olduğu; fıtığın boyutu, yerleşimi, hastanın önceki ameliyatları ve genel durumu birlikte değerlendirilerek muayenede belirlenir.

Planlı spigelian hernia onarımı çoğu hastada günübirlik ya da bir gecelik yatışla tamamlanır. Laparoskopik onarım sonrasında kesi yerlerindeki hassasiyet genellikle hafiftir; karın içine verilen gaza bağlı omuz ağrısı birkaç günde geriler.

İlk günden itibaren yürüyüş önerilir. Masa başı işlere dönüş çoğunlukla birkaç gün ile bir hafta arasında mümkün olur; ağır kaldırma ve karın kaslarını zorlayan egzersizler için hekimin belirttiği süre, genellikle dört ila altı hafta, beklenir.

Kabızlıktan kaçınmak, bol sıvı almak ve öksürüğü kontrol altında tutmak onarımı korur. Hekim önerisiyle kısa süreli karın korsesi kullanılabilir.

Ateş, kesi yerlerinde artan kızarıklık ve akıntı, geçmeyen ya da şiddetlenen karın ağrısı ve yan duvarda yeni bir şişlik fark edildiğinde kontrol beklenmeden hekime başvurulmalıdır. Yama destekli onarımlarda nüks düşüktür; kontrol muayeneleri iyileşmenin doğrulanması açısından önemlidir.

Samsun Spigelian Hernia tedavisi, karın yan duvarındaki nadir ve çoğu zaman gizli seyreden fıtığın, sıkışma riski gözetilerek planlı koşullarda onarılmasını amaçlar.

Bu fıtığın en önemli özelliği, belirgin şişlik yapmadan yalnızca yan karın ağrısıyla seyredebilmesidir. Açıklanamayan ve zorlanmayla artan yan karın ağrısında spigelian hernianın akla gelmesi, tanı gecikmesinin önüne geçer.

Dar boyunlu yapısı nedeniyle sıkışmaya yatkın olduğundan, tanı konduğunda genel durumu uygun hastalarda onarım geciktirilmeden planlanır. Laparoskopik yaklaşım, fıtığın yerinin netleştirilmesi ve karın duvarının bütünüyle değerlendirilmesi açısından bu fıtık türünde özellikle yararlıdır.

Ameliyat sonrasında önerilere uymak, erken dönemde zorlanmadan kaçınmak ve kilo, öksürük, kabızlık gibi etkenleri yönetmek onarımın uzun ömrünü destekler.

Karnın yan tarafında ele gelen şişlik ya da açıklanamayan, tekrarlayan ağrı fark edildiğinde değerlendirmeyi ertelememek gerekir. Tanı, yöntem seçimi ve zamanlama, tetkikleri inceleyen hekimin muayenesiyle netleşir; internetteki genel bilgiler bu değerlendirmenin yerini tutmaz.